Als je een paar schoenen wilt laten maken, begin je niet met het bestuderen van het leer. Je kijkt eerst naar de schoenen die de schoenmaker draagt. We meten karakter aan de hand van voorbeelden, niet aan de hand van woorden. Zo leerde ik integriteit begrijpen, door te kijken hoe mensen door de wereld lopen. Hun geschiedenis. Hun gedrag.
Somaliërs dragen dat begrip stilletjes met zich mee. We hebben oorlog meegemaakt, of we zijn opgevoed door ouders die dat wel deden. We keken naar de weg in de schemering. We hebben geleerd gevaar te voelen zonder dat de paniek zich verspreidt. We weten wat we moeten pakken als we snel moeten vertrekken; en het allerbelangrijkste: we pakken de hand van een kind vast voordat de angst hun ogen bereikt. Sommige van mijn familieleden gingen aan boord van overbeladen boten die op weg waren naar vluchtelingenkampen in buurlanden, in de hoop dat de reis hen niet zou opslokken. Velen overleefden deze reis niet. Toch, Rajo la’aan Waa Rafaad – zonder hoop is er lijden.
Mijn vader droeg dat instinct anders. Hij was opgeleid in de rechten en had een onverschrokken overtuiging om voor gerechtigheid te pleiten. Ruim twintig jaar lang verzette hij zich tegen een militair regime dat in de loop van de tijd stoutmoediger werd, en strafte hij degenen die de waarheid spraken. Het regime probeerde hem door meedogenloze intimidatie het zwijgen op te leggen. Ze vroegen hem naar zijn naam. Ze vroegen het hem opnieuw.
Mijn vader stelde zich een toekomst voor zijn gezin voor in een land waar de rechtsstaat er toe deed en mensen DE vrijheid hadden om hun waarheid te spreken. Ik zie nu hoe zijn moed vormgeeft aan de manier waarop ik getuige ben van dit moment. Hij leefde niet lang genoeg om te zien of die idealen stand zouden houden, maar het instinct verdwijnt niet over de oceaan.
Op een middag, tijdens een routinebezoek aan een boekwinkel, reed ik langs Target en voelde mijn lichaam verkrampen. Ik scande de parkeerplaats op zoek naar extra grote voertuigen met getinte ramen. Mijn keel werd nauwer. Mijn borst voelde zwaar. Toen herinnerde ik me het beeld van een geüniformeerde Target-medewerker die hardhandig werd behandeld en vastgehouden terwijl iemand schreeuwde dat hij een staatsburger was. Mijn lichaam reageerde voordat mijn geest kon redeneren: “kijk omhoog, kijk om je heen, wees voorzichtig. Zijn pijn is mijn pijn. Zijn familie, de mijne.
Toen ICE-officieren door de straten van de Twin Cities stroomden, veranderde een stad die ik ken en waar ik van houd onmiddellijk.
Ik heb gezien hoe kracht eruit ziet. Ik zag hoe agenten een man in een wit overhemd en een groene kaki broek uit zijn auto trokken en hem op straat sloegen onder een wazige middagzon. Zijn hulpeloze blik en houding nestelden zich in mij. Die scène is nooit uit mijn gedachten verdwenen, ook al is het tientallen jaren geleden. Dit angstaanjagende beeld duikt weer op als de lucht verschuift.
Toen ICE-officieren door de straten van de Twin Cities stroomden, veranderde een stad die ik ken en waar ik van houd onmiddellijk. Er was meer handhaving in de omgeving van Lake Street en Pillsbury, net buiten de Karmel Mall, waar Somalische gezinnen tijd doorbrengen. Het is een geliefde gemeenschapsruimte die bekend staat om de geur van de langzaam gekookte waslad en smaakvolle rijst. De deuren bleven in dit winkelcentrum gesloten en de parkeerhelling waar je ooit omheen moest rijden om een plekje te vinden, was nu grotendeels leeg. Wat veelzeggend is, is dat hele huizenblokken van Somalische en Latino-bedrijven leeg aanvoelden, alsof de buurt de adem inhield.
Ik besloot dit moment te behandelen zoals we COVID behandelden. Er was toen geen reden tot paniek, maar we hebben als gemeenschap geleerd om risico’s te meten en ons leven aan te passen om veilig te blijven. We hebben bij vrienden en familie gecontroleerd of alles in orde was. Paraatheid staat niet gelijk aan angst; Maar meer dan angst betekent het het toepassen van herinnering op het heden.
Minnesota is thuis. De meeste Somalische Amerikanen zijn hier geboren, en velen die als vluchteling arriveerden, hebben nu het Amerikaanse staatsburgerschap. We brachten onze tradities en texturen naar deze straten. In het holst van de winter, wanneer de sneeuw zich hoog opstapelt, kun je heldere jurken door de kou zien bewegen, en kleurrijke sjaals die in de wind wapperen. Onze zichtbaarheid kan de aandacht trekken op momenten dat we ons alleen maar willen verbergen en rustig onze dag willen doorbrengen. Andere immigrantengemeenschappen weten dit ook. En toch is dit thuis.
Toen ik jaren geleden in de wijk Frogtown in St. Paul werkte, zag ik de straten tot leven komen met dagelijkse ritmes. Vroeg in de ochtend zag je gezinnen hun routines naleven, bedrijven die deuren openden; het leven bleef in beweging. Mijn favoriete Vietnamese Pho-restaurant in University Street is hetzelfde als toen, dezelfde eigenaar en hetzelfde pho-menu. Jaren geleden vertelde de eigenaar, die toen 70 was, dat ze met pensioen wil, maar wacht totdat ze iemand vindt die het restaurant kan runnen zoals haar klanten verwachten. Dit vertelt ons dat erbij horen zich niet aankondigt, maar leeft op de manier waarop onze levens elkaar kruisen.
Wat mij standvastig maakt, is de bredere steunkring die we door de chaos heen om elkaar heen hebben gevormd. Zoveel vrienden en collega’s hebben via e-mails en sms-berichten contact opgenomen om in te checken en hun ongenoegen te delen over wat er gebeurt. Het blijk van solidariteit van de duizenden inwoners van Minnesota die meedogenloos protesteren bij temperaturen onder het vriespunt, ter verdediging van de fundamentele mensheid, spreekt over de toekomst die we hopen te creëren.
Als je wilt begrijpen wie we zijn, kijk dan goed naar de manier waarop we ons bewegen, hoe we voor elkaar staan, standvastig in het aangezicht van chaos.
Wat ik weet is dat de zon altijd opkomt, zelfs na de langste nacht. Sneeuw begint te smelten. Trottoirs vrij. Het leven zal door moeten gaan en stilletjes op zichzelf moeten blijven hameren.
__________________________________________________
Uitgelichte afbeelding, Zonsopgang boven Zuid-Minneapolis, door Tony Webster, met dank aan Creative Commons Attribution 2.0 Generieke licentie.
