Ik ben in het bibliothecarisschap terechtgekomen, net zoals een barfly in de bar terechtkomt: je zit uren achtereen op die plek, dag in dag uit, en waardeert de persoon aan de andere kant van de toonbank totdat je – zonder betere opties – denkt: Ik zou dat waarschijnlijk voor de kost kunnen doen.
Ik had al een paar boeken gepubliceerd voordat ik zelfs maar overwoog om bibliothecaris te worden, maar ik had al lang bewondering voor het werk. Toen ik aan mijn masterscriptie geschiedenis werkte, bracht ik weken door in de bibliotheek in de binnenstad van Milwaukee, waar ik alles doornam wat ze hadden op het oude filmcensuurbord van de stad. Op een dag, toen ik er zeker van was dat ik het grootste deel van de bibliotheekvoorraad had doorgenomen, tikte een van de bibliothecarissen me op de schouder en gebaarde naar een karretje vol met tientallen dozen met papieren en notitiekaarten – een film-voor-film verslag van elke foto die de censuurraad in de loop van vier decennia had beoordeeld. Het was een gedetailleerder verslag van het werk van de censuurraad dan ik ooit had kunnen vermoeden. Ik had nog niet eens eerder met deze specifieke bibliothecaris gesproken, maar ze had gehoord dat ik aan films werkte. ‘Ik dacht dat je hier misschien wel in geïnteresseerd zou zijn,’ zei ze. “Ik denk niet dat het ooit is verwerkt. Het lag in de kelder. Ongeveer tien jaar geleden heb ik voorkomen dat ze het weggooiden.”
De ideale relatie tussen onderzoeker en bibliothecaris is een wederzijds verwarrende relatie.
Het was een kleine ingreep van haar kant. Waarschijnlijk minder een groots standpunt voor behoud dan een lauw: “Laten we het volhouden voor het geval dat.” Ze vond een afgelegen plek voor de spullen en daar bleef het tien jaar staan voordat ze een paar woorden over mijn project hoorde en besloot een karretje te kopen. De dag of twee waarop ik dacht dat ik gestopt was met werken in de bibliotheek, veranderden in nog eens zes weken en mijn bescheiden scriptie werd een volledig boek. Net als een barman maakt een goede bibliothecaris uw leven spannender en moeilijker.
Maar als een schrijver alleen maar wacht tot de bibliothecaris de zaken voor hem ingewikkelder maakt, verlangt de bibliothecaris op dezelfde manier naar de beschermheer die komt opdagen en uren extra werk creëert. De meeste taken van een bibliothecaris hebben weinig impact. Als je in een openbare bibliotheek werkt, help je mensen bij het inloggen op e-mails, laat je ze zien hoe ze met de printer moeten werken en houd je bestsellers tegen. Academia? Hier kunt u dit boek vinden, zo komt u bij dit artikel, weet u zeker dat u bent aangemeld bij de VPN? (Ze zijn nooit aangemeld bij de VPN.) Dus als iemand naar je toe komt met een verhaal dat hij graag wil vertellen… met een onderzoeksvraag in een knoop ter grootte van een handgranaat… dan waardeer je echt de uren die je kunt besteden aan het vinden van datgene waarvan hij hoopte dat het bestond. De ideale relatie tussen onderzoeker en bibliothecaris is een wederzijds verwarrende relatie.
In 2023 begon ik aan een nieuwe baan als faculteitsbibliothecaris aan de Marquette University in Milwaukee. Ik begon tijdens de zomervakantie, dus ik had genoeg tijd om me in deze functie te nestelen en meer te leren over de verschillende databases en digitale collecties waartoe de bibliotheek toegang had. Ik opende een gedigitaliseerde verzameling LGBTQ-tijdschriften en staarde naar de lege zoekbalk en de knipperende cursor. Ik had een gloeilampmoment toen ik terugdacht aan een van mijn vele verloren gegane boekprojecten. Wat was zijn naam in godsnaamdacht ik.
Ik vertel ze dat ze nooit verlegen moeten zijn in de buurt van de bibliothecarissen. Eén van hen weet misschien van een stapel dozen in de kelder.
Jaren eerder had ik een idee voor een boek over het waargebeurde verhaal achter de film uit 1975 Honddagmiddagwaarin Al Pacino een homoseksuele man speelt die een bank in Brooklyn berooft om de geslachtsbevestigende operatie van zijn geliefde te betalen. Het was een van de favoriete films aller tijden en vertelde een rauw verhaal over liefde en geweld en midzomerwaanzin dat ik gewoon verbrandde om verder te verkennen. Ik zou zelfs een titel bedenken voor het nauwelijks bedachte project: Hondendag. En daar eindigde het vrijwel: een idee en een titel van twee woorden. Ik heb de Wikipedia-pagina geopend voor Honddagmiddagkopieerde “John Wojtowicz” (de naam van de echte bankrover) in de zoekbalk, drukte op Enter en maakte mijn leven een beetje ingewikkelder.
Die eerste zoekopdracht leverde enkele tientallen artikelen op. Die artikelen leidden tot meer artikelen, veel meer artikelen. Die artikelen hadden naamregels. Een paar van die verslaggevers hadden papieren die ze aan verschillende archieven en bibliotheken hadden geschonken. Die papieren bevatten brieven, knipsels en aantekeningen die allemaal een diepgaand inzicht gaven in John Wojtowicz, zijn misdaden en zijn fascinerende team van geliefden, vijanden en handlangers. Eén archiefbezoek leidde tot andere, terwijl bibliothecarissen onderweg – opgewonden om te horen over mijn zoektocht naar papieren – mijn onderzoeksstapel aanvulden. Het boek – ik heb de titel overigens behouden – verschijnt deze maand.
Toen ik klaar was met HondendagIk ben aan een ander project begonnen. Zes maanden onderzoek later besefte ik dat het idee niet de poten had waarop ik hoopte en dat ik moest afhaken. Zo werkt het soms. Sommige boeken sterven in de archieven en dat is oké. Beter daar dan in de handen van een verveelde lezer. Als academisch bibliothecaris overleg ik regelmatig met studenten over hun onderzoek: de verhalen die ze hopen te vertellen, de vraag die ze willen beantwoorden. De meesten proberen gewoon het semester door te komen, maar enkelen hebben echt passie voor dit werk. Dus ik werk door de problemen heen die ze mij geven en creëer zoveel mogelijk werk voor hen als ik kan. Ik vertel ze dat doodlopende wegen geen tijdverspilling zijn en dat ze altijd overgeleverd zullen zijn aan de genade van hun bronnen. En ik vertel ze dat ze nooit verlegen moeten zijn in de buurt van de bibliothecarissen. Eén van hen weet misschien van een stapel dozen in de kelder.
__________________________________
Hondendag door Matthew J. Prigge is verkrijgbaar bij Counterpoint.
