Elk jaar, vanaf eind augustus, kom ik samen met een nieuwe groep middelbare schoolschrijvers uit het Columbus City Schools-district in mijn geboorteplaats Columbus, Ohio. De groep is klein, maar enthousiast, nieuwsgierig en levendig. Meestal zijn we met zeven of acht personen in de kamer, inclusief mijzelf. Het is allemaal vrijwillig. We ontmoeten elkaar één zondag per maand, in een vergaderruimte in de bibliotheek, en we praten over gedichten en workshopgedichten, en dringen elkaar aan op wat we wel of niet doen in ons werk, en we doen dit ongeveer vier uur per maand, en pas als ik wegga en naar huis ga of mezelf weer in de machinerie van de wereld werp (dat lijkt in niets op de machinerie van die kamer) merk ik dat ik doordrenkt ben van dankbaarheid voor het wonder van dit alles. Dat tieners, met hun volle leven, zoveel uren vrijwillig zouden praten over hoe je gedichten tot leven kunt brengen. Hoe je gedichten dichter bij de actie kunt brengen.
Ik denk dat wat ik het leukst vind aan de kamer, is dat deze eerlijk is. Iedereen die de drempel overschrijdt, is een schrijver. Er is geen hiërarchie, wat betekent dat deze schrijvers mij moeten uitdagen zoals ik hen zou uitdagen. Er is niet één juist antwoord, en soms is er helemaal geen antwoord, maar we zijn, collectief, bezig met zoeken.
Ik merk dat ik doordrenkt ben van dankbaarheid voor het wonder van dit alles… Dat tieners, met hun volle leven, zich zoveel uren vrijwillig zouden aanbieden om te praten over hoe ze gedichten tot leven kunnen brengen.
Er is nu een veel gedeeld fragment van June Jordan, waar ik dol op ben, van het Brockport Writers Forum uit 1981, tijdens het interviewgedeelte van haar optreden. Ze geeft een lang, hartstochtelijk antwoord, zoals ze vaak deed. En ze bereikt een crescendo: het leven is ACTIE, inactiviteit is DOOD! Als je dat niet kunt zien, ben je op dit punt in de geschiedenis verdwenen. Geen slachtoffer, weg.
Ik keer vaak terug naar dit fragment omdat het vastlegt wat mij het duidelijkst ontroert aan June Jordan, wat volgens mij het meest krachtig leefde in haar werk, wat een absolute verbijstering is over een wereld vol mensen die niet tot waanzin worden gedreven door de wreedheden en wreedheden die ze moeten ondergaan alleen maar door de simpele deugd van het leven. De motor van zo veel van haar schrijven, of zo veel van haar spreken, of zo veel van haar onderwijs, was het wijzen op de zeer reële catastrofe en, afgezien van het wijzen, de vraag wat wij er gezamenlijk aan zouden kunnen doen.
Het gedicht als buigpunt, maar niet als laatste gebaar, is een van de dingen waar ik met jonge schrijvers over probeer te praten, en het is een van de dingen die ze herhaaldelijk leren. mij. Als ze zeggen: ‘Ik heb dit geschreven omdat ik ergens op reageerde, en nu ik het heb geschreven, ga ik met hernieuwde helderheid verder.’
Het is de moeite waard om te vermelden dat ik dit doe – deze geïmproviseerde workshopruimte met tieners – omdat dit jonge mensen zijn die geïnteresseerd zijn in diepgaande tijd aan gedichten die ze op hun traditionele schooldag niet kunnen besteden. Scholen zijn niet zozeer bedoeld om de ontluikende creativiteit te koesteren, maar wel om de op regels gebaseerde orde van de wereld buiten de schoolgebouwen na te bootsen. Een van de leerlingen met wie ik werk, mist routinematig delen van de eerste les omdat het zo lang duurt om leerlingen te fouilleren als ze het schoolgebouw binnenkomen. Voordat je toegang krijgt tot een ruimte waar je geacht wordt te leren, wordt je dus eerst verteld dat je gevaarlijk bent, en ik geloof dat we daar creatief op in kunnen spelen en het gevaar weer naar buiten kunnen keren. Word, zoals June Jordan wil dat we zijn, een bedreiging voor onze vijanden.
Vermeldenswaard is ook dat ik dit doe omdat ik zelf nauwelijks ‘traditioneel’ onderwijs heb genoten. Ik was slecht op de middelbare school, stopte met studeren en heb mijn hele creatieve leven geheel buiten de reikwijdte van academische instellingen geopereerd, terwijl ik tegelijkertijd in een stad woonde die omgeven is door een enorme academische instelling. Een die, zoals velen, er niet in slaagt of weigert de gemeenschap waar ze zijn te ontmoeten. Het lijkt erop dat er een grens bestaat tussen de wereld van de academische instelling en de wereld van de gemeenschap of stad waarin deze bestaat. Dit is om verschillende redenen verontrustend, maar één reden is dat het radicale actie in de weg staat. Het verstikt de groei van de gemeenschapszorg, en het verstikt de opbouw van intergenerationele politieke macht.
Enkele van de eerste gedichten die ik ooit hoorde, lagen op straat tijdens protesten, voorgelezen door mensen die zichzelf waarschijnlijk niet als dichters of geleerden zouden beschouwen, maar die zichzelf zouden beschouwen als radicalen, anarchisten, strijders voor zwarte bevrijding, of al het bovenstaande. Ik was een kind dat rondzwierf tussen een zee van zingende of zingende mensen, en dan las iemand via een microfoon een gedicht van Audre Lorde voor, of een gedicht van June Jordan, of een gedicht van Nikki Giovanni, en het was voor mij belangrijk dat de persoon aan de microfoon voor een paar minuten aan de voorkant van het protest niet zijn eigen werk voorlas. Ik vond het belangrijk dat ze zelf geen dichter waren en de actie niet behandelden als een auditie of een open mic-avond. Ze gaven zich over aan het werk dat hen ontroerde en informeerden de massa dat er iets in het gedicht zat dat ons eraan herinnert waarom we het huis verlieten en de straat op gingen, en waarom we een tijdje bij elkaar moesten blijven.
Er zijn veel geschenken die dit boek heeft voor een lezer, maar als ik denk aan de belangrijkste gave, de meest onwrikbare, dan denk ik het eerst aan de persoon bij het protest die een gedicht voorleest. De kernles van binnen Poëzie voor het volk is dat niemand wegwerpbaar is, en iedereen iets te bieden heeft, en met een beetje geluk kan poëzie de brug naar openbaring zijn voor iemand die anders misschien niet zeker weet wat hij kan geven of wat hij kan doen.
En overal Poëzie voor het volkdatgene waar ik het meest naar terugkom, en datgene dat voortdurend opduikt in deze tekst, is de waarheid. Een nadruk op het vertellen van de waarheid, waarbij het werk wordt gebruikt als een middel voor eerlijkheid, want er kan geen principiële actie worden ondernomen op basis van onwaarheden. Er is sprake van een enorme strengheid – ik lach met genoegen als ik naar Jordans gedetailleerde richtlijnen kijk voor het bekritiseren van een gedicht, terwijl ik bedenk hoeveel van mijn eigen gedichten het misschien niet zullen overleven – maar bovenaan de richtlijnen, bovenaan de beschrijving van het werk, zien we vooral poëzie: een medium voor eerlijkheid.
Ik hou van dit boek vanwege wat het ons laat zien, wat er achter de schermen bewoog in de hoofden en harten van schrijvers die, in realtime, ontroerd werden door het hart en de geest van June Jordan.
Het mooie en bekrachtigende aan de tekst is niet alleen dat je tijd doorbrengt met het werk van de dichters in de workshop en het product van het gedicht ziet, maar dat je ook leest over hun ervaringen bij het maken van het werk, bij het opbouwen van de moed om het werk te delen, wat de workshop hen heeft geleerd. En dit zijn in sommige gevallen geen mensen die een traditionele carrière in de poëzie of de uitgeverij hebben gehad. Het waren enthousiaste, nieuwsgierige jonge schrijvers die een plek nodig hadden om die nieuwsgierigheid te uiten, en wat een zegen, om een archief van die resultaten te hebben. Er zijn veel dingen die ik onaangenaam vind aan het idee van een brede literaire canon, deels omdat ik sceptisch ben over wie er deel van mag uitmaken, wie deze mag definiëren en een rol mag spelen bij het maken ervan, en vervolgens, uiteindelijk, wie hun naam eraan wordt toegevoegd.
Poëzie voor het volk schuwt het definiëren van een Canon niet, hoe uitgebreid die ook mag zijn – maar het beste werk dat zij doet is de canon uitbreiden door deze dichters erin op te nemen, door te zeggen: ‘Je hebt een gedicht geschreven, je bent een dichter, en je bent een ruimte waard, en wat je hierbuiten doet, is aan jou.’
Ik begin elk jaar met jonge schrijvers te werken door tegen hen te zeggen: ‘Ik weet bijna precies zoveel als jij, en dus hebben we een verantwoordelijkheid jegens elkaar.’ Ik zeg dat tegen hen, voor ons allebei. We moeten uitzoeken hoe we schrijvers in een kamer kunnen zijn die voor elkaars werk zorgen, en de enige manier om dat te doen is door voor elkaar te zorgen als mensen, en dan te zien wat er uit komt. June Jordan is mijn favoriete schrijver en denker in de geschiedenis van schrijvers en denkers, omdat ze leek te lijden onder een centraal dilemma: willen weten hoe ze het beste voor mensen kan zorgen, of hoe ze mensen het beste kan bieden wat ze nodig hebben om niet alleen eerlijk te schrijven, maar ook eerlijk te leven. Leef op een manier die hen op een gegeven moment tot actie kan aanzetten.
Ik hou van dit boek vanwege wat het ons laat zien, wat er achter de schermen bewoog in de hoofden en harten van schrijvers die, in realtime, ontroerd werden door het hart en de geest van June Jordan. En dat werk hoeft niet te eindigen. Ik zie dat werk doorgaan in poëzie-slams en in kleine open microfoons in radicale kunstruimtes. Het gaat verder in de schrijver die in zijn hele leven één gedicht schrijft en dat hardop uitspreekt in de kamer waar het is vervalst. Het gaat door in elke ruimte waar het geschreven woord als billijk, toegankelijk en als iets wordt beschouwd dat iedereen die zich ermee bezighoudt, een verantwoordelijkheid kan opleggen. Ik hoop dat dit boek en het werk dat erin wordt verricht je ertoe aanzetten een aantal vragen te stellen, waarvan de belangrijkste is: wat zou mij tot actie kunnen aanzetten?
__________________________________

Van Juni Jordan’s Poëzie voor het volk. Gebruikt met toestemming van de uitgever, Haymarket Books. Copyright © 2026 door June Jordan, onder redactie van Lauren Muller en The Blueprint Collective. Voorwoord door Hanif Abdurraqib. Voorwoord door Samiya Bashir