Dit verscheen voor het eerst in Lit Hub’s Ambacht van schrijven nieuwsbrief – meld u hier aan.
Op 8 januari 1981 begon ik een brief te schrijven aan mijn grootvader, die op sterven lag in Chili. Mijn oorspronkelijke idee was om hem te laten weten dat ik me alle verhalen herinnerde die hij me had verteld. Ze zouden niet vergeten worden als hij er niet meer was. De brief werd steeds langer en uiteindelijk besefte ik dat het geen brief was, maar iets anders. Het zou mijn eerste boek worden, Het Huis van de Geesten. Als ik mezelf de taak had gegeven een roman te schrijven, zou ik waarschijnlijk nooit verder zijn gekomen dan de eerste paar zinnen, maar omdat het maar een brief was, zoals zoveel brieven die ik aan mijn moeder en andere mensen had geschreven, schreef ik zonder enige verwachting. Op de tweede pagina werd duidelijk dat het geen normale brief was, maar de toon had van een soapserie. Mijn grootvader zou het niet meer mogen ontvangen, maar dat ontmoedigde mij niet, integendeel, het gaf mij vleugels. Ik kon schrijven wat ik wilde, zonder bang te hoeven zijn hem te beledigen. Ik kon zijn verhalen borduren en veranderen. Nooit meer heb ik dat ongelooflijke gevoel van absolute vrijheid gehad om te schrijven. Destijds werkte ik lange diensten op de school, twaalf uur per dag. Ik had heel weinig vrije tijd, maar een onbegrensd enthousiasme. Ik kwam elke avond thuis en zat in mijn keuken te typen. Terwijl ik me gebeurtenissen uit het verleden herinnerde, kreeg het verhaal vorm en verschenen de personages één voor één, bijna allemaal geïnspireerd door mijn extravagante familieleden en mensen die ik had gekend. Ik werd niet bang door de omvang van de onderneming. Pagina na pagina ontstond het verhaal. Ik bleef elke avond en in de weekenden enkele uren schrijven. Het verhaal van de familie Trueba-del Valle ontvouwde zich organisch, zonder enige moeite. Hun microverhaal weerspiegelde het macroverhaal van het land. Chili wordt in de roman nooit genoemd, maar is wel de hoofdpersoon. In die jaren kenden veel Latijns-Amerikaanse landen repressieve regeringen, militaire staatsgrepen, dictaturen en niet-verklaarde oorlogen tegen de armen en de inheemse bevolking, die in de context van de Koude Oorlog door de CIA werden gesteund. De wreedheden begaan in Chili waren vergelijkbaar met die in Argentinië, Uruguay, Brazilië en Midden-Amerika, waar linkse bewegingen en guerrillastrijders met ongelooflijke wreedheid werden neergeslagen. Mijn roman had zich overal op ons gekwelde continent kunnen afspelen.
Ik vervulde mijn taken op school als een slaapwandelaar, terwijl mijn geest volledig in beslag werd genomen door het verhaal. Toen ik ’s avonds eindelijk weer kon gaan schrijven, vloeiden de woorden alsof ze werden gedicteerd door een stem uit de diepte van mijn geheugen. Tegen het einde van het jaar lagen er ruim vijfhonderd pagina’s op het aanrecht.
Die stapel papier was iets wat ik niet kon benoemen. Het leek op een manuscript. Er bestond maar één exemplaar, en het was in die tijd niet zo eenvoudig om meer exemplaren te maken. Gedurende dat jaar droeg ik die pagina’s in een canvas tas op mijn schouder, ik heb er nooit afstand van gedaan, net zoals ik mijn pasgeboren baby’s had gedragen: jaloers. Ik herinner me dat ik de tas een keer in de kapsalon achterliet en in paniek raakte. Tegen de tijd dat ik terug kon gaan om het op te halen, hadden ze het in de prullenbak gegooid, dus moest ik in de grote container op straat stappen om het op te halen. Daar lag het, intact, en bespotte mij.
Sinds die eerste ervaring in de keuken in Caracas is er veel meer gebeurd in mijn leven en heb ik veel boeken geschreven. Schrijven en lezen zijn zeer intieme ervaringen. In stilte en privé praat ik met mijn lezer; we communiceren, we delen, we schudden elkaar de hand in tijd en ruimte. Ik stel iets voor en elke lezer interpreteert het anders. Elke keer dat iemand hem leest, wordt een roman herboren. Ik geloof dat mijn boeken niet van mij zijn, het zijn levende wezens die de wereld in gaan om hun lot te vervullen. Met een beetje geluk kunnen ze de verbeelding van sommige lezers prikkelen of hun hart ontroeren.
_____________________________________________________
Afkomstig uit Verhalen vertellen: een schrijfleven van Isabel Allende. Uitgegeven in de Verenigde Staten door Ballantine Books, een divisie van Penguin Random House LLC.
