Op 23 januari namen duizenden mensen in de staat Minnesota deel aan een massale actiedag om te protesteren tegen de gewelddadige bezetting van hun huis door ICE. Ondanks temperaturen onder het vriespunt gingen die dag tussen de 50.000 en 100.000 mensen de straat op om gerechtigheid te eisen voor Renee Good, een 37-jarige vrouw die op 7 januari door een ICE-agent werd vermoord, en om het Congres op te roepen te stoppen met het schrijven van blanco cheques om ICE te financieren. Het protest, officieel ‘ICE Out of Minnesota: Day of Truth and Freedom’ genoemd, werd georganiseerd door een coalitie van geloofsleiders, gemeenschapsgroepen en vakbonden, die het als een economische black-out bestempelden; veel meer noemde het gewoon een algemene staking.
Sommige arbeidsnerds (waaronder ikzelf, toegegeven) waren echter huiverig voor deze beschrijving, en omwille van de nauwkeurigheid zal ik uitleggen waarom. Om een arbeidsconflict te laten escaleren naar het niveau van een algemene staking, moet een groot aantal werknemers uit meerdere sectoren in een stad, regio of land samenkomen in een geplande werkonderbreking met als expliciet doel het stopzetten van de economische activiteit om hun doel na te streven. Het is geen boycot, een gesanctioneerde vrije dag of een protest; het is een enorme, gecoördineerde inspanning van werknemers in verschillende industrieën om de boel te sluiten. De tactiek heeft een lange en legendarische geschiedenis onder de mondiale arbeidersklasse, en de kapitalistische klasse en hun betaalde politici eigenlijk. Echt haat het. Weet je nog hoe de in naam pro-arbeiders-Biden-regering reageerde op de dreiging van een staking van de spoorwegarbeiders? Vermenigvuldig dat nu met een miljoen.
De algemene staking is de nucleaire optie van de georganiseerde arbeidersbeweging, een tactiek die zo gevreesd werd dat het Congres na de algemene staking in Oakland van 1946 haastig wetgeving aannam om deze regelrecht te verbieden. Sindsdien is het moeilijk geweest om het soort grootschalige werkonderbreking te lanceren dat er ooit toe heeft bijgedragen dat de georganiseerde arbeid zo krachtig effectief werd; dat is uiteraard de bedoeling. Het is van cruciaal belang om op te merken dat alle andere historische Amerikaanse algemene stakingen in steden als Philadelphia, St. Louis, Chicago, New Orleans, Seattle en, ja, Minneapolis, allemaal plaatsvonden vóór de invoering van de Taft-Hartley Act uit 1946.
Naast andere vernederingen verbiedt dit vervelende stuk arbeidswetgeving werknemers om deel te nemen aan secundaire boycots, ook wel “sympathiestakingen” genoemd (dat wil zeggen de exacte tactiek die werknemers gebruikten om die algemene stakingen in meerdere bedrijfstakken te lanceren), waardoor het illegaal wordt voor werknemers die geen officieel geschil hebben met hun eigen werkgever om deel te nemen aan een staking of een boycot van een andere werkplek aan te moedigen ter ondersteuning van een andere groep werknemers.
Als je de kracht van een algemene staking begrijpt, moet je erkennen dat het geen verzamelnaam is voor een protest of een boycot, en niet iets dat in slechts enkele dagen of weken kan worden gepland.
Hoe zou dit er in de praktijk uitzien? Stel dat de barista’s bij uw plaatselijke koffiezaak met een vakbond in staking gaan voor betere arbeidsomstandigheden (ahem). Als de bakkers van de bagelwinkel verderop in de straat besluiten hun eigen werkplaats te sluiten en zich bij hen aan te sluiten bij de piketlijn, zou ieder redelijk mens dat als een daad van solidariteit zien, maar onder Taft-Hartley is het een probleem. Als mensen de huidige vakbonden bekritiseren omdat ze zich terugtrekken in het organiseren van – of er zelfs maar veel over praten – algemene stakingen, is die juridische wegversperring een belangrijke reden daarvoor.
Het is zeker niet de enige reden, of zelfs maar een goed excuus gezien de huidige crisis waarin we ons bevinden, maar het is zeker een grote factor in de terughoudendheid van de georganiseerde arbeid om dat soort legale rook uit te nodigen van de toch al fel anti-arbeiders-Trump-regering. Het was enorm dat de Minnesota AFL-CIO, een staatsarbeidsfederatie die meer dan 1.000 lokale vakbondsleden uit de hele staat vertegenwoordigt, het protest van 23 januari in Minneapolis steunde, maar als je goed kijkt, zul je merken dat ze ervoor zorgden dat ze de actie in hun communicatie geen ‘staking’ noemden.
Oké, dus wat betekent dit? Een oude arbeidswet die door een stel racisten is aangenomen, betekent dat we nooit meer een algemene staking kunnen organiseren? Natuurlijk niet, maar het betekent wel dat de tactiek zich uit noodzaak zal blijven ontwikkelen. We zullen waarschijnlijk geen nieuwe versie van Seattle krijgen in 1919, toen 101 van de bij de AFL aangesloten vakbonden in het gebied 60.000 vakbondsleden opriepen en de stad vijf dagen lang sloten. Maar niets weerhoudt ons ervan om meer versies van Oakland 2011 te organiseren, toen tienduizenden – inclusief vakbondsleiders en vakbondsleden – zich baseerden op hun eigen geschiedenis om deel te nemen aan een actiedag die de sluiting van de zakenwijk in het centrum en de drukke haven van de stad inluidde. Uiteindelijk is een algemene staking bedoeld om de normale gang van zaken te ontwrichten, en Oakland liet zien dat zoiets zelfs in een post-Taft-Hartley-wereld mogelijk is.
Als het kijken naar ons eigen verleden niet het soort inspiratie biedt waar mensen nu naar verlangen, hebben werknemers in veel andere landen veel recenter militante, zeer ontwrichtende arbeidsacties op touw gezet. Je hoeft alleen maar terug te kijken naar 2025, toen in Italië duizenden mensen deelnamen aan een algemene staking om te protesteren tegen de medeplichtigheid van hun regering aan de genocide in Gaza; Portugal, waar arbeiders de eerste algemene staking in twaalf jaar lanceerden uit protest tegen impopulaire hervormingen van het arbeidsrecht; of Panama, waar bouwvakkers en lerarenvakbonden een vijftig dagen durende massastaking leidden die het hele land ontwrichtte.
India deed in 2025 ook mee aan de actie, maar die staking was gebaseerd op jarenlange strijd. In 2020 organiseerde een coalitie van tien vakbonden, boerenorganisaties en studentengroepen in India de grootste algemene staking in de menselijke geschiedenis om te protesteren tegen een nieuwe reeks anti-arbeiders- en anti-boerenwetten. Vanaf 26 november 250 miljoen industriële en landarbeiders en boeren gingen de straat op, waardoor veel van de belangrijkste industrieën van het land tot stilstand kwamen; Van daaruit zetten tienduizenden landarbeiders hun protest voort na de 24-uursstaking, waarbij ze marcheerden (en op tractoren reden) naar de hoofdstad Delhi. Regeringsfunctionarissen probeerden de mars tevergeefs te stoppen; Hoewel ze onderweg met politiegeweld werden geconfronteerd, bleven de boeren standvastig en in november 2021 trok premier Modi officieel de wetten in waartegen ze hadden geprotesteerd.
Op 30 januari is gebleken dat een nieuwe generatie activisten klaar en bereid is zich te storten op het organiseren van de volgende golf van verzet.
De VS zijn niet India, Panama of Italië (om te beginnen hebben ze alle drie een versie van universele gezondheidszorg). De specifieke omstandigheden en het politieke terrein kunnen verschillend zijn, maar de kwesties in het grote geheel, zoals sluipend autoritarisme in de regering, anti-arbeiderswetten, meedogenloze economische ongelijkheid, onderdrukking van politieke dissidenten en het aanvallen van onderdrukte bevolkingsgroepen, zijn zo vergelijkbaar dat we veel van elkaar kunnen leren.
Als je de kracht van een algemene staking begrijpt, moet je erkennen dat het geen verzamelnaam is voor een protest of een boycot, en niet iets dat in slechts enkele dagen of weken kan worden gepland. Het is een specifieke tactiek die enorme macht kan opleveren als alle noodzakelijke ingrediënten aanwezig zijn, waaronder het soort middelen, infrastructuur en juridische steun die de georganiseerde arbeid in tientallen jaren van strijd heeft opgebouwd. Het vereist dat de deelnemers de staking gebruiken als springplank voor meer organisatie, meer planning en meer strijdbaarheid.
Minneapolis heeft ons laten zien hoe we de vonk kunnen aansteken, en toen 23 januari ten einde liep, riepen een aantal door Somalische en zwarte groepen geleide studentengroepen aan de Universiteit van Minnesota (inclusief de Graduate Labour Union) onmiddellijk op tot een nieuwe, meer wijdverbreide actiedag. “We willen het naar het nationale podium brengen en het overal in het land zien gebeuren”, vertelde Austin Muia, de vice-president van de Black Student Union, Moeder Jones. “We willen dat iedereen die solidariteit voelt die we vorige week voelden.” Hun oproep ‘geen werk, geen school, geen winkelen’ verspreidde zich als een lopend vuurtje op de sociale media, trok uitgebreide media-aandacht en werd onderschreven door een breed scala aan organisaties, bedrijven en beroemdheden.
Belangrijker nog was dat de mensen luisterden, en in het hele land bloeiden protesten, anti-ICE-demonstraties en schooluitval. Hoewel 30 januari veel rustiger was dan zijn voorganger, toonde het aan dat een nieuwe generatie activisten bereid is zich te storten op het organiseren van de volgende golf van verzet.
Hoe moeilijk het ook kan zijn voor sommigen van ons (opnieuw, inclusief mijzelf), dit is niet het moment om te muggenziften. Een door de overheid gesanctioneerd doodseskader vermoordt dagelijks mensen op straat en ontvoert kinderen; de dag na 23 januari vermoordden ICE-agenten IC-verpleegkundige Alex Pretti in koelen bloede. We moeten de uitdagende energie benutten die is losgebarsten onder de vele duizenden mensen die weigeren deze verschrikkingen te accepteren, en deze richten op de krachten van het kwaad die niets liever willen dan ons ervoor laten lijden. Het is een tijd voor actie, en het belangrijkste is dat die actie, hoe we het ook noemen, effectief is. Zoals de VS al eerder hebben gezien, kan een actie van één dag de wereld veranderen. Stel je voor wat een aanhoudende, onbepaalde, echte algemene staking zou kunnen doen.
Misschien hoeven we ons er niet te lang mee tevreden te stellen. 2028 staat immers voor de deur…
