In de roman van Nathaniel Hawthorne De marmeren fauneen van de personages, een schilder, drukt deze scherp kritieke mening uit over Guido Reni’s 1635 -schilderkunst De aartsengel Michael verslaat Satan:
“Is het dus dat deugd er het moment uitziet na zijn doodstrijd met het kwaad? Nee, nee; ik had Guido beter kunnen vertellen. Een volledig derde van de aartsengel’s Feathers had uit zijn vleugels moeten worden gescheurd; de rest werd gerupt, totdat ze eruit zagen als Satans eigen! Precies over de strenge frontje!
De persoonlijke strijd van de christen tegen verleiding is inderdaad een inspannende. Soms is het gevecht wanhopig moeilijk, alsof Satan bijna de overwinning heeft behaald. Een schilderij van de strijd van de christen tegen zonde zou, als de kunstenaar waarheidsgetrouw wilde zijn, inderdaad de strijd en de spanning van deze strijd weergeeft. Maar welke aanmoediging, welk gevoel van hoop, zou zo’n beeld kunnen geven?
Het karakter van Hawthorne is verkeerd: het beeld van Guido geeft niet de strijd tegen zonde af vanuit een puur menselijk perspectief. In plaats daarvan is dit beeld bedoeld om de kracht af te beelden die God Zelf inneemt tegen de duisternis en de duivel – een kracht die oneindig is en altijd wint.
Tweemaal in de Schrift confronteert de aartsengel Michael Satan. De eerste is een puur verbale ruzie: het boek Jude vertelt over een nieuwsgierig incident waarin Michael ruzie maakte met Satan over de beschikking van het lichaam van Mozes. Michael zelf wist dat hij alleen geen kracht had om Satan te verslaan: “De Heer bestraft u!” Zegt hij tegen de duivel, afzien van het brengen van een beschuldiging op zijn eigen gezag.
Het schilderij van Guido toont dit specifieke evenement niet in de carrière van Michael. Het dramatiseert eerder de doorgang in Openbaring 12 waarin we een verslag krijgen van een hemelse strijd tussen de krachten van licht en duisternis. “Nu ontstond de oorlog in de hemel, Michael en zijn engelen die tegen de draak vochten. En de draak en zijn engelen vochten terug, maar hij werd verslagen, en er was geen plek meer voor hen in de hemel.”
Michael, met de volledige autoriteit van God achter hem, kan Satan en zijn volgelingen snel routeren; De passage geeft alleen de barste hint dat er zelfs een worsteling was. Dit is het evenement dat Guido ervoor koos om af te beelden: een triomfantelijke engel, de boodschapper van God en kampioen van zijn volk, tegen wiens geweldige misschien Satan -kwartels in de nederlaag zou kunnen.
Het zien van dit beeld van Michael Triumphant dient om de christen eraan te herinneren dat de strijd al is gewonnen. Hoewel de dagelijkse schermutselingen vaak onoverkomelijk lijken, is de overwinning uiteindelijk verzekerd. De kracht van duisternis, sterk als het lijkt, is onbeduidend in vergelijking met de heilige majesteit van God. Guido’s foto dramatiseert deze zekerheid uitstekend, met zijn krachtige engel Michael, in heldere blues en rood torenhoog met een evenwicht met een evenwicht om de laatste klap tegen de hurkende duivel in een onderste hoek van het frame te handelen. Evil maakt gewoon geen kans tegen de almachtige kracht van God.
Interessant genoeg erkent Hawthorne zelf deze interpretatie van het schilderij in een latere passage in De marmeren faun. Tegen het einde van de roman mediteert een ander personage over de betekenis van het schilderij als een symbool voor christelijke deugd. “Ze voelde, terwijl ze ernaar staarde, dat de kunstenaar iets geweldigs had gedaan voor de oorzaak van het goede. De moraal van de foto, de onsterfelijke jeugd en schoonheid van deugd, en de onweerstaanbare macht tegen lelijk kwaad, sprak evenveel op puritanen als katholieken.” Guido’s schilderij dient inderdaad treffend als een universeel symbool van de zekerheid dat alle mensen van God delen – dat God in staat is om zelfs onze ergste vijand te verslaan.
