In haar nieuwe boek, Zeiden de dodenDoireann Ní Ghríofa is ‘de lezer’, een hoofdrolspeler in de derde persoon. “In de randgebieden van de asielzoekers stuitte ze op een spookverhaal”, schrijft Ní Ghríofa. Op basis van aanwijzingen over toeval en voortekenen gaat ze op zoek naar de details van het leven van een vrouw: Dr. Lucia Strangman. Lucia, een Victoriaanse eigenaardigheid, leidde de vrouwenafdeling van een psychiatrisch ziekenhuis in Cork, Ierland, de geboorteplaats van Ní Ghríofa. Sommige patiënten zijn misschien wel boos, anderen worstelen met hun omstandigheden. Lucia is een grotendeels welwillende kracht, terug te vinden in de eindeloze beschrijvende regels van het ziekenhuis. Door middel van ephemera uit het archief roept Ní Ghríofa momenten uit Lucia’s leven en dat van haar vele patiënten tot in levendige details op, waardoor structuur wordt gegeven aan deze grotendeels vergeten levens.
Al snel dwaalt Ní Ghríofa rond in de veroordeelde gebouwen waar alles plaatsvond. Ze baant zich een weg langs kapotte hekken en loopt tussen de graven. Ze begint dingen te horen, stemmen. Terwijl de sluier tussen verleden en heden dunner wordt, wordt Ní Ghríofa door de 19e-eeuwse patiënten in de hallen van het gesticht gezien; de geëngageerde vrouwen spreken Ní Ghríofa toe vanuit hedendaagse vermolmde kamers. Periodieke casebook-achtige regels beschrijven Ní Ghríofa alsof ze Lucia’s patiënt was:
Dwaalt van huis,
Haar kinderen in de steek laten
Op kerstochtend.
Zei… ze hoorde het
een geest spreekt in de kapel.
Ze had altijd stemmen gehoord, maar gezien de regels in de dossiers van het ziekenhuis is het duidelijk waar zij – en zoveel anderen – zich in een andere eeuw zouden hebben bevonden.
–Diana Arteriaan
__________________________________________________
Naast haar boeken heeft Ní Ghríofa op haar nachtkastje:
· Mijn leesbril (die ik eigenlijk zou moeten dragen).
· Deze oude kandelaar is zo’n puinhoop, maar ik ben er dol op. Ik heb het meeste geschreven Zeiden de doden in mijn auto, maar telkens als ik mijn gebruikelijke schrijfplek moest verlaten om binnenshuis te schrijven, stak ik vaak een kaars aan om mij te begeleiden. Deze gemorste was is het enige dat overblijft van de vele kaarsen die in dit boek worden verbrand.
· Niet gefotografeerd: de telefoon die ik steeds probeer te negeren en waarmee ik deze foto heb gemaakt, maar die ik graag uit het raam wilde gooien.
Ze beschrijft haar eigen leesstijl en noemt zichzelf ‘een dipper’. “Ik heb vaak een handvol boeken (of meer) onderweg: een paar poëziebundels, een roman, een kunstboek, wat non-fictie… Ik duik en kantel van de een naar de ander, zonder me ooit te vervelen.”
Hier zijn de boeken op het nachtkastje van Doireann Ní Ghríofa en haar mening over elk boek:
Joff Winterhart, Beste historicus
Deze graphic novel legt de vriendschap vast tussen een tv-producent met een gebroken hart en een oudere historicus. Het is zo verslavend om te lezen; elke keer dat ik hem oppak, verdwaal ik erin en vergeet ik mijn vervloekte telefoon (een zeldzame traktatie).
Laura Kasischke, Waar nu
Een geliefde favoriet van mij; dit moet mijn vierde of vijfde werveling door de pagina’s zijn. Ik word er nooit moe van: halverwege een gedicht kan een van haar verzen op de meest onverwachte manier springen, duiken of pirouettes maken. Magnifiek.
Rachel Morley, Kerk kruipen
Kerk kruipen is Rachel Morley’s charmante nieuwe studie van de Engelse kerken. Hoewel ik het een paar maanden geleden voor het eerst las, ben ik er de laatste tijd weer in gaan duiken, zowel om te genieten van de prachtige beschrijvingen ervan, als om een hitlijst samen te stellen van degenen die ik ooit van plan ben te bezoeken. Het is niet elk boek dat de lezer doet dagdromen over een roadtrip!
Eiléan Ní Chuilleanáin, Geselecteerde gedichten
Deze prachtige Faber-uitgave van Eiléan Ní Chuilleanáin’s Geselecteerde gedichten houdt mij gezelschap sinds midzomer. Ik lees vaak een pagina of twee vlak voordat ik in slaap val. Het is zo’n prachtig oeuvre, waarbij elk gedicht een geheime deur naar een nieuwe kamer opent. Ik bewonder haar met heel mijn hart.
Blake Morrison, Naverbranding
Naverbranding is het eerste boek dat ik van Blake Morrison heb gelezen, en ik geniet zo veel van zijn gedichten dat ik van plan ben al zijn voorgaande boeken te lezen. Ik heb een behoorlijk avontuur voor de boeg, aangezien hij veel romans en memoires heeft gepubliceerd. Spannend!
Sally Hayden, Dit is ook een liefdesverhaal
De volgende op mijn lijst (en waar lang naar wordt uitgekeken) is Dit is ook een liefdesverhaal. Ik heb hier de hele zomer naar uitgekeken. De reportage van Sally Hayden is altijd zeer menselijk, rigoureus en uitdagend, en dit nieuwe boek belooft een leerzame studie te worden.
